header image
Αρχική
Τα χωριά μας
Ιστορία και Πρόσωπα
Ο Αγραφιώτης ποταμός
Ο Δήμος
Οι Σύλλογοι
Γιορτές / Εκδηλώσεις
Αξιοθέατα
Τουρισμός
Εφημερίδες / Περιοδικά
Φωτογραφίες / VIDEO
Αγραφιώτικα Βιβλία

   Η  φωτογραφία του μήνα ! 
 
  
  Η προσευχή του ταπεινού 

  

  Αγραφιώτικα  ποιήματα  !  
     

 
   Πανευρυτανική  Ένωση    
     


   Ελληνομουσείο Αγράφων  
     

    
  Η Εφημερίδα "Τ' ΑΓΡΑΦΑ" 
      


         Το Μοναστηράκι       
      
        Βυζαντινό Μουσείο  
     

 Κατσαντώνης 1775 - 1809 
  Αντώνης Μακρυγιάννης - Κατσαντώνης

     
                
  Για περισσότερες πληροφορίες
    
 
  Καλωσορίσατε στ'  Ά γ ρ α φ α  
     
         Κ α λ ό   Χ ε ι μ ώ ν α    

           

         

Αρχική arrow Άρθρα | arrow Εικόνες Χριστουγέννων στ' Άγραφα
Εικόνες Χριστουγέννων στ' Άγραφα Εκτύπωση E-mail


             Ευτυχισμένα  Χριστούγεννα  και  Χρόνια  Πολλά !    
          Τα Χριστούγεννα στ’  Άγραφα κυριαρχεί μια εορταστική ατμόσφαιρα. Την παραμονή από τα χαράματα μικροί, παλαιότερα και μεγάλοι, χωρίζονται σε ομάδες που περιφέρονται από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούν τα κάλαντα που εξιστορούν τη Γέννηση του Χριστού.

                                            ( αφήγηση -  Χρήστος Γ. Κίτσιος )

"Χριστούγεννα, Πρωτούγεννα, πρώτη γιορτή του χρόνου.
Για βγήτε, δέτε, μάθετε, που ο Χριστός γεννάται.
Γεννιέται κι ανατρέφεται με μέλι και με γάλα.
Το γάλα τρών’ οι άρχοντες, το μέλι οι αφεντάδες.
Ανοιξ’ αφέντημ’ άνοιξε την αργυρή σακούλα,
κι αν έχει γρόσια, δώσ’ μου τα, φλουριά μη τα λυπάσαι
."

Τελειώνοντας με την ευχή για το σπίτι.
"Σε τούτο το σπίτι πού 'ρθαμε πέτρα να μη ραγίσει,
κι ο νοικοκύρης του σπιτιού χίλια χρόνια να ζήσει
."

        Οι νοικοκυρές ζυμώνουν τα Χριστούγεννα ψωμιά με ειδικά σχήματα, σε σχήμα σταυρού, κι βάζουν στη μέση καρύδια με το τσόφλι. Κάνουν όλες τις ετοιμασίες για την πανδαισία της επομένης. Το θρεμμένο γουρούνι το έχουν σφαγμένο δυο ή τρεις ημέρες πρωτύτερα για να σιτέψει.
        Την 5η πρωινή ώρα θα χτυπήσει η καμπάνα του Αγίου Δημητρίου, καλώντας τους πιστούς στη Θεία Λειτουργία.
        Τα τραπέζια αυτά των εορτών στρώνονται με ιδιαίτερη φροντίδα στ’ Αγραφιώτικα σπίτια κι όσο μπορούν με μεγαλύτερη ποικιλία φαγητών. Από το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι δε λείπει η κότα σούπα και το χοιρινό.
        Οι πίτες έχουν την πρώτη θέση όλες τις εποχές,  γι’  αυτό έλεγαν      «πίτα κότα το Γενάρη, κόκοτα τον Αλωνάρη».

        Οικογενειακή συγκέντρωση με θρησκευτικό χαρακτήρα και χαρούμενα πρόσωπα στη γιορταστική ατμόσφαιρα του σπιτιού. Στο τραπέζι της φαμελιάς, φτωχικό ή πλούσιο, παρακάθεται νοερά ο Χριστός. Αυτές οι ώρες, είναι ώρες αναμνήσεων. Αχνά και ακαθόριστα προβάλλουν μέσα από την ομίχλη του παρελθόντος, περασμένες γιορτές με αγαπημένα πρόσωπα που λείπουν από το τραπέζι και γιορτές που μας άφησαν έντονες και αλησμόνητες εντυπώσεις ή μας πότισαν στεναχώριες και αγωνίες στη ζωή μας.
        Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς κι από νωρίς τα παιδιά, παρέες παρέες, γυρίζουν τα σπίτια τραγουδώντας τον Άγιο Βασίλη και τους δίνουν λεφτά. Πολύ παλιότερα και ελλείψει ψυγείων, που το γουρούνι έπρεπε να καταναλωθεί γρήγορα, τους έδιναν και κομμάτι κρέας ή λουκάνικα για το γλέντι τους μετά το τραγούδι.
        Τα σημερινά κάλαντα τα γνωρίζουν όλοι.
Παλιότερα:
"Άγιος Βασίλης έρχεται, Γενάρης ξημερώνει.
Βασίλημ’ πόθεν έρχεσαι και πόθεν κατεβαίνεις;
Από τη μάναμ’ έρχομαι και στο σχολειό πηγαίνω.
Βασίλημ' πες μας γράμματα, πες μας την αλφαβήτα.
Στην πατερίτσα ακούμπισε να πει την αλφαβήτα
και η πατερίτσα ήταν ξερή, χλωρά βλαστάρια βγάζει
κι απάνω στους χλωρούς βλαστούς πέρδικα φωλιασμένη
."

Ανέβαιναν, κατέβαιναν ν’ αγιάσουν τον αφέντη.
Ανέβαιναν, κατέβαιναν ν’ αγιάσουν την κυρά μας.
        Άλλες ευχές έλεγαν για τον παπά, άλλες για τον προεστό, άλλες για το γεωργό, τον κτηνοτρόφο.
Στο νοικοκύρη:
"Αφέντη μου στο σπίτι σου χρυσή καντήλα φέγγει, φέγγει στους ξένους και δειπνούν, στους ξένους να πλαγιάζουν, φέγγει και μια στο ταίρι σου να στρώνει να κοιμάσαι απάνω στα τριαντάφυλλα κι απάνω στα λουλούδια, να πέφτουν τ’ άνθη απάνω σου, τα μήλα στην ποδιά σου και τα κορφολογήματα τριγύρω στο λαιμό σου."
        Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς πηγαίνουν όλοι στην εκκλησία με τα καλά τους να παρακολουθήσουν τη μεγαλύτερη σε διάρκεια λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και μετά δοξολογία.
                        
        Το μεσημέρι στο γιορτινό τραπέζι θα φάνε, θα πιούνε και θα χορέψουν για το καλό του χρόνου. Ο αρχηγός της οικογένειας θα κόψει τη βασιλόπιτα που συνήθως είναι τυρόπιτα για τους Αγραφιώτες, αρχίζοντας από το κομμάτι του Χριστού, της Παναγιάς, του Αγίου Βασιλείου και συνεχίζει κατόπιν με τα κομμάτια των μελών της οικογενείας. Η βασιλόπιτα γίνεται με πολλή προσοχή. Βάζουν μέσα νόμισμα για τον τυχερό του σπιτιού, άχυρο για τα μουλάρια, πουρνάρι για τα γίδια, μπάτσα (κλαδί ελάτου) για τα πρόβατα, ρίγανη για τα μελίσσια.
        Ένα ωραίο έθιμο που δυστυχώς δεν έζησα σαν παιδί διηγούντο οι γονείς μου.
        Συνήθιζαν να δίνουν κέρματα στα παιδιά, να τους κάνουν όπως λέγανε «μπουναμά». Πολυμελείς ως ήταν οι οικογένειες εκείνη την εποχή μαζευόντουσαν τα παιδιά το βράδυ να δούνε πόσα χρήματα μάζεψαν και να παίξουν με την τράπουλα 31. Όσοι έχαναν τους παρηγορούσαν λέγοντας: "δεν πειράζει, όποιος χάνει στα χαρτιά κερδίζει στην αγάπη."
Ευτυχώς το έθιμο του μπουναμά διατηρείται μέχρι σήμερα.
Όλες οι ημέρες περνούν με φαγοπότι και γλέντια.
Ήρθε η ημέρα των Φώτων.
                         
        Την παραμονή, ημέρα του Σταυρού, Λειτουργία και Αγιασμός. Ο παπάς με Αγιασμό σε ένα παλιό μπακράτσι (κατσαρολάκι) περνάει και αγιάζει τα σπίτια (ξεπαγανίζει).  Παγανά = κακά πνεύματα.
Ανήμερα των Φώτων Εκκλησιασμός.
        Ντύνονται μασκαράδες, με κυπροκούδουνα, κέρατα, κάπες και άλλα γυρνώντας από σπίτι σε σπίτι τραγουδώντας.
"Σήμερα είν' τα Φώτα κι οι φωτισμοί
κι χαρά μεγάλη κι αγιασμοί.
Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό
κάθεται η κυρά μας η Παναγιά.
Σπάργανα βαστάει και γιόν κρατεί
και τον Αη Γιάννη παρακαλεί.
Αη Γιάννη αφέντη και Πρόδρομε, δύνασαι βαφτίσεις Θεού παιδί.
Δύναμαι και θέλω και προτιμώ
κι αύριο θε ν' ανέβω τσ' εφτά ουρανούς.
Να παρακαλέσω τον Κύριο, να μου ρίξει δρόσο δροσολογιά.
Ν' αγιαστούν οι βρύσες και τα νερά.
Ν’ αγιαστούν οι κάμποι και τα βουνά
Ν’ αγιαστεί κι ο αφέντης με την κυρά.
Ν' αγιαστεί κι η μάνα με τα παιδιά.
Χρόνια πολλά και τ’ χρόν
."
       Το πρωί των Φώτων χύνουν το νερό της προηγουμένης από τις βαρέλες τους, για να το πάρουν αγιασμένο. Ραντίζουν με το μεγάλο αγιασμό σπίτια, χωράφια, στάβλους, μαντριά.
        Η αγιαστούρα του παπά είναι φτιαγμένη από κλωνάρια ξερού βασιλικού που είναι το ιερό φυτό των Χριστιανών γιατί φύτρωσε εκεί που βρέθηκε ο τίμιος Σταυρός.

                               ( αφήγηση -  Χρήστος Γ. Κίτσιος  )


                               
Δείτε επίσης :
Το χωριό  'Αγραφα  Ευρυτανίας
Πως Θα φτάσετε
Διαμονή - Φαγητό

< Προηγ.   Επόμ. >
2vragiana_br01.JPG
Πως θα φτάσετε
Χάρτες / GPS / SAT
Χρήσιμα τηλέφωνα
Ο καιρός στ' Άγραφα

 Ένας  τόπος  οικολογικής   
 απόδρασης  σας  περιμένει !  
Πατήστε για μεγέθυνση

  Το βήμα των Αγράφων  




    Αρχείο ηχογραφήσεων   



      Από  τον  εβδομαδιαίο  
     τύπο της Ευρυτανίας  









 "  Ο  Διαδικτυακός χάρτης     
       του Δήμου Αγράφων   "  


  Συντονιστείτε στα  FM-88.1  

  στη  Δυτική  Ευρυτανία   

  ή  στο διαδίκτυο  LIVE