header image
Αρχική
Τα χωριά μας
Ιστορία και Πρόσωπα
Ο Αγραφιώτης ποταμός
Ο Δήμος
Οι Σύλλογοι
Γιορτές / Εκδηλώσεις
Αξιοθέατα
Τουρισμός
Εφημερίδες / Περιοδικά
Φωτογραφίες / VIDEO
Αγραφιώτικα Βιβλία

   Η  φωτογραφία του μήνα ! 


  
  Η προσευχή του ταπεινού 

  

  Αγραφιώτικα  ποιήματα  !  
     

 
   Πανευρυτανική  Ένωση    
     


   Ελληνομουσείο Αγράφων  
     

    
  Η Εφημερίδα "Τ' ΑΓΡΑΦΑ" 
      


         Το Μοναστηράκι       
      
        Βυζαντινό Μουσείο  
     

 Κατσαντώνης 1775 - 1809 
  Αντώνης Μακρυγιάννης - Κατσαντώνης

     
                
  Για περισσότερες πληροφορίες
    
 
  Καλωσορίσατε στ'  Ά γ ρ α φ α  
     
         Κ α λ ό   Κ α λ ο κ α ί ρ ι   

           

         

Αρχική arrow Άρθρα | arrow 25η Μαρτίου στ' Άγραφα
25η Μαρτίου στ' Άγραφα Εκτύπωση E-mail
25η Μαρτίου στο λόφο της Αγίας Βαρβάρας Αγράφων            Αρχές Μαρτίου κι ο δάσκαλος του σχολείου έχει ήδη αποφασίσει τους ρόλους που θα δώσει στο κάθε παιδί για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου.
                 ( αφήγηση -  Κούλα Παναγίτσα  )

Ένας θ' απαγγείλλει το ποίημα του Γ. Στρατήγη "Ο Ματρόζος"  
" ένας Σπετσιώτης γέροντας σκυφτός από τα χρόνια".....
Άλλος θ' απαγγείλλει το γέρο Σαμουήλ:
"Καλόγερε τι καρτερείς κρυμμένος μεσ' το κούγκι; Πέντε νομάτοι σου 'μειναν κι εκείνοι λαβωμένοι".
Τα κορίτσια με τις παραδοσιακές στολές θα χορέψουν πάνω στη σκηνή το χορό του Ζαλόγγου με πολύ μεγάλη επιτυχία.
"έχε γεια καημένε κόσμε έχε γεια γλυκιά ζωή κι εσύ δύστυχη πατρίδα έχε γεια παντοτινή".
Δημοτικό σχολείο Αγράφων   Μια ομάδα παιδιών θα πρωταγωνιστήσει στο σκετς της ημέρας. Την παραμονή λοιπόν της 25ης Μαρτίου βρίσκονται όλοι επί ποδός. 
   Οι νοικοκυρές έχουν καθαρίσει σπίτια και αυλές, ο ασβέστης μοσχοβολά παντού. Οι άντρες θα καθαρίσουν τους κήπους τους και τα σοκάκια που οδηγούν στο σπίτι τους. Η γαλανόλευκη κυματίζοντας με καμάρι, δεν λείπει από κανένα σπίτι.
Στο σχολείο γίνεται η τελευταία πρόβα για την παρέλαση.
Τα λόγια του δασκάλου ηχούν ακόμη στ' αυτιά:
" προσέξτε παιδιά, καμαρωτοί - καμαρωτοί, τα χέρια τεντωμένα στο ύψος των ώμων και προσοχή μεγάλη μη χαλάσετε τη γραμμή στο γύρισμα του κεφαλιού μπροστά στους επισήμους".
 Την ίδια ημέρα η τελευταία πρόβα της γιορτής.
" προσέξτε πολύ δε θέλω να με εκθέσετε!. Λίγο πιο δυνατά!! Δε φάγατε μωρέ σήμερα!!. Πρέπει να σας ακούνε και οι ηλικιωμένοι!!! "
Και δος του οι μικροί μαθητές προσπαθούν. Τα γλυκά προσωπάκια φωτίζονται στο μπράβο του δασκάλου.
Έχουν μια δουλειά ακόμη οι μικροί πρωταγωνιστές. Να ετοιμάσουν τηΑθανάσιος Διάκος λαμπαδηδρομία. Θα τρέξουν με χαρά να ζητήσουν από τους άντρες της οικογένειας ένα ξύλινο μικρό κοντάρι. Τα ίδια έχουν φροντίσει τον τενεκέ κονσέρβας σε σχήμα ποτηριού που θα καρφωθεί πάνω στο κοντάρι. Από τη βαβά (γιαγιά) και από τη μάννα θα ζητήσουν τα πάνινα κουρέλια που πρέπει να τοποθετήσουν στον τενεκέ και είναι έτοιμοι. Το δύσκολο κι επικίνδυνο κομμάτι της όλης  διαδικασίας το αναλαμβάνει ο δάσκαλος. Εκείνος θα φροντίσει το πετρέλαιο και τα σπίρτα. Όλοι μαζί μαθητές και δάσκαλος, θα στολίσουν το Θεόδωρος Κολοκοτρώνηςσχολείο. Θα γεμίσουν την αίθουσα με τις φωτογραφίες των ηρώων του 1821 (Παπαφλέσσας, Αθ. Διάκος, Οδ. Ανδρούτσος, Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης, Μπουμπουλίνα, Κανάρης και άλλοι) και τις γιρλάντες που έχουν φτιάξει μόνα τους τα παιδιά στα χρώματα της γαλανόλευκης. Αξίζει να θυμηθούμε το στήσιμο της σκηνής. Το σχολείο χώριζε στα δύο με ένα τοίχο και μιαΓεώργιος Καραϊσκάκης πόρτα. Στο ύψος του ενός μέτρου μια τεράστια ξύλινη κορνίζα καλυμμένη με ξύλινο ταμπλό. Κατεβάζουμε το ταμπλό σιγά - σιγά και αμέσως έχουμε το άνοιγμα της σκηνής. Τα θρανία , η βάση, το ξύλινο ταμπλό, το δάπεδο της σκηνής και τα λευκά σεντόνια που έφερναν κάποιοι μαθητές από το σπίτι  συμπλήρωναν τα υλικά.
Η προσφορά των αείμνηστων δασκάλων εκτός των μαθητών, ήταν μεγάλη. Σούρουπο αλλά είναι όλα έτοιμα για τη Μεγάλη γιορτή. Η φωνή του δασκάλου ακούγεται στο προαύλιο:
" Παιδιά! Καθαροί, σιδερωμένοι όλοι 8 η ώρα το πρωί εδώ! ".
Ξημέρωσε κι όλα τα παιδιά σα μελίσσι που είναι έτοιμο να γονέψει είναι στο προαύλιο. Ο σημαιοφόρος φουστανελάς και καμαρωτός (είναι ο μαθητής που είχε το μεγαλύτερο βαθμό στην Ε' τάξη) έχει έτοιμη τη σημαία στο βελούδο μπλε κοντάρι της, με το μπρούτζινο σταυρό στο πάνω μέρος. Παραστάτες είναι κοπέλες ντυμένες κι αυτές με την παραδοσιακή στολή. Η πίσω σειρά έχει τρεις τσολιάδες. Η σφυρίχτρα του δασκάλου αντιλαλεί στα βουνά. Και η φωνή:
"Πάρετε θέσεις! Στοιχιθείτε! Ανάπαυση, προσοχή ανάπαυση! Καλημέρα, Χρόνια πολλά. Πρέπει να είμαστε υπερήφανοι γιατί είμαστε Έλληνες. Να μην ακούσω ψίθυρο εντός κι εκτός εκκλησίας. Έτοιμοι λοιπόν! Φύγαμε! Ένα δύο ένα. Αμίλητοι! "
Ακούγεται μόνο ο βηματισμός των παιδιών κι η φωνή του δασκάλου να δίνει το παράγγελμα. 
Φτάνουν στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου. Γεμίζει ο ναός παιδιά. Όλοι χαίρονται που βλέπουν τα νιάτα του χωριού μπροστά τους και λάμπουν τα μάτια τους. Στο τέλος της Θείας λειτουργίας θα ψαλλεί η δοξολογία. Θα πάρουν όλοι αντίδωρο από του παπά το χέρι.
Μνημείο πεσόντων στον Άγιο Δημήτριο Αγράφων     Στο προαύλιο της εκκλησίας είναι το μνημείο των Ηρώων. Εκεί θα κατατεθούν στεφάνια σ' αυτούς που, από την περιοχή των Αγράφων, έχυσαν το αίμα τους για την ελευθερία.
Ο δάσκαλος δίνει το σύνθημα για να ψαλλεί από τα παιδιά ο "ΕΘΝΙΚΟΣ ΜΑΣ ΥΜΝΟΣ"
Γέροι και νέοι κάθονται προσοχή, δεν ακούγεται ούτε αναπνοή, μόνο ο σοβαρός για την περίσταση ψαλμός του ύμνου:
" Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή, σε γνωρίζω από την όψη που με βια μετράει τη γη".
                         
         Αποχωρούν από το χώρο οι επίσημοι πρώτοι, για να πάρουν θέση στην πλατεία που θα παρελάσουν και θα χορέψουν τα παιδιά. Με τη γαλανόλευκη να κυματίζει, τα παιδιά, ελλείψει τυμπάνων και φιλαρμονικής, κρατούν άψογο βηματισμό με το ρυθμό των εμβατηρίων που τραγουδούν τα ίδια.
" Μέσα μας βαθιά για σένα μια λαχτάρα πάντα ζει, την πατρίδα συμβολίζεις και τη λευτεριά μαζί",
 " Γαλανόλευκη η θωριά σου και φαντάζεις μες στο νου, σαν το κύμα σαν το γέλιο του πελάου και τ' ουρανού"

Πλησιάζουν τους επισήμους κι όλος ο κόσμος τα χειροκροτεί ασταμάτητα μέχρι να περάσουν όλα τα παιδιά. Παντού χαρούμενες φωνές, τα παιδιά θα παίξουν με τους φίλους τους για λίγο έως ότου μαζευτεί όλος ο κόσμος στην πλατεία για να κάνουν οι μικροί μαθητές επίδειξη λεβεντιάς χορεύοντας το:
" κάτω στου βάλτου τα χωριά Ξηρόμερο και Άγραφα γιεμ στα πέντε βιλαέτια φάτε πιείτε μωρ' αδέρφια."
"Μάνα μου τα κλεφτόπουλα τρώνε και τραγουδάνε άντε πίνουν και γλεντάνε. Κι ένα μικρό κλεφτόπουλο δεν τρώει δεν τραγουδάει βάει δεν πίνει δεν γλεντάει".

     Τελειώνοντας ο χορός οι άντρες θα χωθούν στα μαγαζιά (μπακάλικο, ουζερί, καφενείο) για καφέ, τσίπουρο και γιατί όχι αν έχουν χρόνο και για καμιά δηλωτή (παιχνίδι με τράπουλα), να δούμε ποιος θα χάσει για να πληρώσει τα ποτά.
Οι νοικοκυρές γρήγορα στο σπίτι να τηγανίσουν το μπακαλιάρο που είναι στο νερό από προχθές και να φτιάξουν την Αγραφιώτικη σκορδαλιά με ψωμί και καρύδια.. Να στρώσουν τραπέζι να φάει όλη η οικογένεια μαζί και δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο.
Τρεις η ώρα όλοι στο σχολείο για τη σχολική γιορτή.
Ο δάσκαλος σαν καλός οικοδεσπότης θα καλωσορίσει και θα ευχαριστήσει επισήμους και μη με λίγα λόγια  και θ' αναφερθεί στη διπλή γιορτή της Χριστιανοσύνης και της ρωμιοσύνης. Αφήνει τα πολλά να τα πουν τα παιδιά επί σκηνής. Η χορωδία του σχολείου ξεκινάει με το "Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα Νικητήρια" και το "Απολυτίκιο της ημέρας".
"Σήμερον της σωτηρίας ημών το κεφάλαιον  και του απ' αιώνος μυστηρίου η φανέρωσις. Ο υιός του Θεού υιός της Παρθένου γίνεται και Γαβριήλ την χάριν ευαγγελίζεται, διό και ημείς συν αυτώ τη θεοτόκω βοήσωμεν: Χαίρε κεχαριτωμένη ο Κύριος μετά Σου"

  Ο μικρότερος μαθητής θ' απαγγείλει:
" της πατρίδος μου η σημαία έχει χρώμα γαλανό και στη μέση χαραγμένο έναν κάτασπρο σταυρό. Κυματίζει με καμάρι δεν φοβάται τον εχθρό σαν τη θάλασσα γαλάζια και λευκή σαν τον αφρό".

Η σειρά στα μεγαλύτερα παιδιά με μεγάλα ποιήματα και σκετς. Τελειώνει η γιορτή με την πιο ψηλή μαθήτρια ντυμένη "ΔΟΞΑ", με λευκό μακρύ φόρεμα, και δάφνινο στεφάνι στο κεφάλι. Έχει ένα πανέρι με δάφνινα μικρά στεφανάκια και περπατώντας στη σκηνή αργά, ρίχνει τα στεφανάκια αριστερά και δεξιά. Ενώ στα παρασκήνια ακούγεται η χορωδία αργά και σταθερά:
"Στον Ψαρών την ολόμαυρη ράχη, περπατώντας η δόξα μονάχη.
Μελετά τα λαμπρά παλικάρια και στην κόμη στεφάνι φορεί
γινωμένο από λίγα χορτάρια που είχαν μείνει στην έρημη γη
."

Η συγκίνηση κορυφώνετε στο άκουσμα του Εθνικού μας Ύμνου :
     "Σε γνωρίζω από την κόψη
του σπαθιού την τρομερή,
σε γνωρίζω από την όψη,
που με βιά μετράει τη γη.

Απ' τα κόκαλα βγαλμένη 
των Ελλήνων τα ιερά, 
και σαν πρώτα ανδρειωμένη, 
χαίρε, ω χαίρε, ελευθεριά!
"

         Καταχειροκροτούνται δάσκαλος και μαθητές. Συγχαρητήρια δίνουν όλοι στο δάσκαλο και στα παιδιά. Οι μεγάλοι αποχωρούν οι μικροί μένουν πίσω, δεν τελείωσαν ακόμη. Το πιο χαρούμενο κομμάτι γι΄ αυτούς αρχίζει τώρα. Αρχίζει να νυχτώνει, τα παιδιά μπαίνουν στη σειρά με τους πυρσούς στο χέρι. Ο δάσκαλος παίρνει το δοχείο με το πετρέλαιο και ρίχνει στον πυρσό του καθενός. Αφού πάρουν όλοι το καύσιμο ο δάσκαλος με προσοχή θα ανάψει τους πυρσούς. Ξεκινούν από το σχολείο σε σειρά και τραγουδώντας τα εμβατήρια της ημέρας θα περάσουν όλους τους δρόμους και τα σοκάκια του χωριού. Είναι μια εκδήλωση χαράς για τη λευτεριά μας.
Η πλατεία των Αγράφων       Αυτά για τα χρόνια που στ΄ Άγραφα το σχολείο είχε 150 παιδιά τη δεκαετία του ΄60 που δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα και φώτιζαν το σκοτάδι πυγολαμπίδες και οι πυρσοί των παιδιών. Σήμερα το ηλεκτρικό ρεύμα φωτίζει τα πάντα, οι δρόμοι βελτιώθηκαν, η κοινότητα έγινε Δήμος.
Εκτός των άλλων η γιορτή μετά την κατάθεση στεφάνων στο μνημείο ηρώων που βρίσκεται στον αύλειο χώρο του Αγίου Δημητρίου θα συνεχιστεί και απέναντι στο λόφο της Αγίας Βαρβάρας, που πέρα από το όμορφο πετρόχτιστο εκκλησάκι, όπως πετρόχτιστη  είναι και η σκάλα που οδηγεί σ΄ αυτό, στήθηκε το άγαλμα του ήρωα των Αγράφων Κατσαντώνη, σε θέση που το μάτι του αγναντεύει την τοποθεσία Βελλή που σκότωσε το Βεληγκέκα. Αριστερά και δεξιά του ήρωα κυματίζουν η γαλανόλευκη και η βυζαντινή σημαία, που δείχνουν το θρησκευτικό και  πατριωτικό συναίσθημα των Αγραφιωτών. Έτσι ο παπα Σωτήρης θα ψάλει το τρισάγιο μπροστά στον επιβλητικό ανδριάντα του Κατσαντώνη. Ο Δήμαρχος θα καταθέσει με ευλάβεια και συγκίνηση δάφνινο στεφάνι, ενώ με κατάνυξη παρακολουθούν οι συγχωριανοί την τελετή. Τα παιδιά θα ψάλλουν τον ΕΘΝΙΚΟ  ΎΜΝΟ και θ' αντιλαλήσουν τα βουνά ταξιδεύοντας τις καρδιές όλων σε 'κείνες τις στιγμές που το έθνος έγραφε ιστορία.

                                                                                  ( αφήγηση -  Κούλα Παναγίτσα  ) 


              
      Οι δάσκαλοι του δημοτικού σχολείου των Αγράφων για το σχολικό έτος 2008-2009,
Λάτσιος Παναγιώτης και Μήτρας Λάμπρος 
Δείτε:  28η Οκτωβρίου στ' Άγραφα     Ανακύκλωση μπαταριών στ' Άγραφα

    Οι δασκάλες του δημοτικού σχολείου των Αγράφων για το σχολικο έτος 2006-2007, Ζωή Κοττάκη και Γεωργία Μπαλασάκη
< Προηγ.   Επόμ. >
2panagia07.JPG
Πως θα φτάσετε
Χάρτες / GPS / SAT
Χρήσιμα τηλέφωνα
Ο καιρός στ' Άγραφα

 Ένας  τόπος  οικολογικής   
 απόδρασης  σας  περιμένει !  
Πατήστε για μεγέθυνση

 Το βήμα των Αγραφιωτών 




    Αρχείο ηχογραφήσεων   



      Από  τον  εβδομαδιαίο  
     τύπο της Ευρυτανίας  









 "  Ο  Διαδικτυακός χάρτης     
       του Δήμου Αγράφων   "  


  Συντονιστείτε στα  FM-88.1  

  στη  Δυτική  Ευρυτανία   

  ή  στο διαδίκτυο  LIVE